وضعیت مصرف آب در بخش کشاورزی | شبکه تلویزیونی ایران ‌کالا

وضعیت مصرف آب در بخش کشاورزی

  • دوشنبه 29 شهریور 1400 20:48
  • شناسه 77290
وضعیت مصرف آب در بخش کشاورزی

معاون پژوهشی مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب  در گفتگو با شبکه ایران کالا گفت : وضعیت آب کشور اصلا خوب نیست و ما به دلایل تاریخی موقعی که آب را مدیریت دولتی کردیم و نقش و مشارکت مردم را حذف کردیم و روی فعالیت های سازه ای تمرکز کردیم و سیستم های خودگردان قدیمی را تقریبا نادیده گرفتیم.

دکتر عباس کشاورز افزود: همه تصورشان  این بود و متاسفانه عده ای هنوز هست که این کشور آب زیادی دارد. درصورتیکه از نظر من طبق گزارشات رسمی آب کشور ما حداکثر  ۱۰۰ میلیارد است و هیچ آبی به محیط زیست تخصیص ندادیم و اغلبش را در کشاورزی استفاده کردیم‌ ۹۰ درصد تولیدات آبی است .

معاون پژوهشی مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب  در ادامه گفت: ما با تصور فراوانی آب کشاورزی را توسعه دادیم با استفاده از چاه مجاز و غیرمجاز، برداشت از چشمه و کانال آبیاری و کشور به وضعیت خوبی نیفتاد.

دکتر عباس کشاورز گفت: کشور احتیاج دارد که سیاست ها مورد تجدید نظر اساسی قرار گیرد و رویکرد جدیدی برای آب اتخاذ شود، فرصت زیادی هم برای مدیریت بحران آب کشور نداریم.  ۱۳۵ میلیارد سفره آب زیرزمینی منفی است، آب های زیرزمینی تقریبا ۵۰ درصد کاهش پیدا کرده است.

آب امروزه در دنیا یک عامل فرابخشی، اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و سیاسی است اما ما فقط عامل اقتصادی آب را در نظر گرفتیم.

مشکلات آب روز به روز بیشتر میشود و نیازمند یک رویکرد جدیدی است به نظر من این رویکرد هنوز فرصت برای احیای آب هست هم کشاورزی می‌تواند سرافراز باشد. بنابراین نگرانی از تولید نباید داشت منتها رویکردهای گذشته را باید همه فراموش کنند.

دکتر اشکان فرخ نیا مدیر پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب کشور هم در ادامه گفت: بحث سیاست گذاری در کشور یک بخش زیادی از آن خیلی کار کارشناسی با دقت انجام نشده است. سیاست هایی که ما داشتیم متناقض بودند اگر بخواهیم تغییر سیاست دهیم ۱۵ سال عقبیم و جایی برای سعی و خطا نداریم زمانمان بسیار کم است. اگر سریعا اقدام نکنیم این شرایط تشدید می‌شود و سیاست های بهره برداری کلان از منابع آب را بخصوص در حوزه کشاورزی و راهکارهایی که برای این موضوع باید پیاده شود که عمدتا شاید بازتعریف هدف‌ها و هدف گذاری ها باید باشد اینها را باید سریع‌تر برنامه ریزی شود .

مدیر پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب کشور گفت: امسال بارش ها چیزی حدود ۵۰ درصد بوده و منابع آبمان کمتر از ۵۰ درصد نرمال هست وقتی بارش ها کم می‌شود و باعث می‌شود که فشار روی منابع آب زیرزمینی بسیار زیاد شود. ما در این ۱۰ سال اخیر به طور متوسط سالی ۴تا ۵ میلیارد متر مکعب بیلان آب زیرزمینی منفی بوده است .

دکتر اشکان فرخ نیا گفت: ما اگر این ۱۰۰ میلیارد آب را فرض کنیم که داریم برای آن برنامه ریزی کردیم. عمده مصرف آب در بخش کشاورزی است تقریبا سالی ۹۰ میلیارد متر مکعب در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار میگیرد.

در ادامه گفت و گو دکتر عباس کشاورز تاکید کرد:  آنچه که مهم است ما مسائل آب را فقط اقتصادی در نظر گرفتیم . در دنیا که بارندگی آن ها ۳ برابر ما است سهم کشاورزی ۵۵ درصد است .

وی ادامه داد: ما در سال ۸۶ همین میزان بارندگی امسال را داشتیم اما وضعیت مطلوب بود اما فشار منابع آب بدون توجه به اکوسیستم و ظرفیت آبی روز به روز افزایش می یابد عواقب اقتصادی،اجتماعی و سیاسی آن خیلی پرهزینه است.

دولت اگر این واقعیت را قبول کند باید در مقابل نمایندگان مجلس که به آن ها به خاطر مسائل سیاسی فشار بی امان وارد میکنند که سدسازی کنند، این در کشورهزینه دارد. ما اهل هزینه نیستیم، ما اهل رفاقتیم.

برای مثال در زمان اتحادیه جماهیر شوروی آمدند دریاچه آرال را که آب شیرین داشت به مقصد پنبه توسعه بی رویه دادند همان کاری که ما کردیم

ما چاه میزنیم، آبیاری تحت فشار میزنیم ولی برداشت را کم نمی‌کنیم. کشاورز راحت تر شده زمینش را زیادتر می‌کند  آنقدر توسعه دادند که در ۲۳۰ کیلومتری اش موجود زنده ای باقی نماند .

معاون پژوهشی مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب  با بیان اینکه ما حساسیم به کشاورزی گفت: زندگی ما به کشاورزی وابسته است اما کشاورزی باید اندازه اش را در آب بداند. ما باید یک سری ترکیب محصولاتمان را عوض کنیم. محصولات پر آب بر در کشور جایی ندارد این به معنی آخر دنیا نیست. ما باید در زراعتمان در باغمان در پرورش دام در تولید گلخانه ای مان همه سیاست هایمان را دگرگون کنیم. باید تجارت را عوض کنیم.  یک تمی به نام آب مجازی وجود دارد ما باید محصولات پرآب‌بر وارد کنیم، محصولات کم آب بر صادر کنیم.

وی در پایان تاکید کرد: کشوری که آب ندارد باید سیاست های اقتصادی و تجاری اش را تغییر دهد. دومین راه حل: ما در دولت، کشور، نظام، مجلس، باید با شاخص بهره وری صحبت کنیم.

سوالات مردمی: ما که همه مشکلات و مسائل را میدانیم پس چرا این مشکلات درست نمیشود و یک سیاست جدیدی را آغاز نمی‌کنیم؟

پاسخ دکتر عباس کشاورز: سیاسیون هنوز تصورشان بر فراوانی آب است. من در سال ۹۲ بحران اصفهان را یک گزارش کتبی نوشتم پیشبینی کردم که اصفهان دچار مشکلات اجتماعی میشود. الان کشاورزی رفته کنار ما نگران نشست شهر تاریخی اصفهان هستیم.

سوال: آیا واقعا نتیجه را به مسئولین و دست اندرکاران ارائه دادید و چه می گویند؟

دکتر اشکان فرخ نیا:  اعتقادی که مسئولین دارند که ظرفیت وجود دارد ولی برای ایجاد امنیت غذایی در کشور با این روند ما حتما باید رویکردهایمان را عوض می‌کردیم که این مسائل پیش نیاد.

دکتر عباس کشاورز گفت: در ۱۰ سال آینده از کشاورزی آبی کشور باید ۶۰۰ هزار هکتار کم شود.

مطالب بیشتر از «کسب و کار»

نظر شما

شما در حال ارسال پاسخ به نظر «» می‌باشید.

نظرات بینندگان

جدید ترین برنامه ها

آخرین خبرها